De handdruk is niet meer genoeg

In de bouw wordt al lange tijd op dezelfde manier zaken gedaan. Aan de keukentafel, op de bouwplaats of via een kort belletje. Afspraak is afspraak, en op basis daarvan wordt vervolgens aan de slag gegaan. Dat werkt. En wat mij betreft is dat ook wat de bouw zo mooi maakt.

Maar precies daar schuurt het inmiddels.

Want de handdruk heeft gezelschap gekregen van Europees consumentenrecht. Een aannemer die werkt voor een consument is op basis daarvan verplicht om bij het sluiten van de overeenkomst over diverse zaken informatie te verschaffen. En dat moet schriftelijk. Daarbij gaat het niet enkel om de prijs, maar ook om allerlei andere kenmerken van het project. Dat geldt niet alleen voor de eerste offerte, maar ook voor alle andere afspraken die gedurende het project worden gemaakt, zoals meerwerk.

Het schriftelijk vastleggen van afspraken is dus niet meer alleen om bewijstechnische redenen. Daar is nu iets bijgekomen. Zelfs als een aannemer kan bewijzen dat de consument akkoord was met de verrichte werkzaamheden, kan hij alsnog worden geconfronteerd met een sanctie wanneer hij niet aan zijn informatieverplichting heeft voldaan.

Dat komt doordat de rechter uit zichzelf toetst of aan de informatieverplichtingen is voldaan. De consument hoeft er in een gerechtelijke procedure dus niet zelf over te beginnen. Heeft een aannemer op bepaalde punten niet schriftelijk de benodigde informatie verschaft, dan wordt als sanctie een korting op de aanneemsom gegeven. Hoe meer schendingen er zijn, hoe hoger de sanctie wordt. Dat betekent dan ook dat als niet schriftelijk wordt gecontracteerd, per definitie sprake is van het maximale aantal schendingen. Wie zijn afspraken niet schriftelijk op orde heeft, procedeert daarmee niet alleen tegen zijn wederpartij, maar ook tegen de rechter. De rechter zal dan doorgaans, zelfs als de consument dit verweer niet naar voren brengt, een sanctie opleggen.

Dat kan dus erg negatief uitpakken. De materialen zijn besteld, het werk is verricht en de klant gaf de opdracht. En toch volgt dan geen volledige betaling. De handdruk is daarmee niet waardeloos geworden. Integendeel. Vertrouwen blijft de basis van de bouw. Maar vertrouwen alleen is niet meer genoeg.

De handdruk heeft een schriftelijk vervolg nodig.

Pedro Thole
advocaat bouwrecht