Als je denkt aan innovatieve regio’s denk je snel aan Eindhoven, Delft en Tilburg. Een regio als West-Friesland verschijnt minder snel in gedachten. Toch is de regio vanuit het partnerschap Circulair Westfriesland uitgegroeid tot een kennishub voor een vooruitstrevend onderwerp: circulair ondernemen. Zorginstellingen, bouwbedrijven, woningcorporaties, agrariërs en kennisinstellingen; vele organisaties spannen zich samen met gemeenten, provincie en Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) in voor een circulaire economie. De OD NHN is hierin een verbinder op samenwerking en inhoud, altijd sectorgericht en vanuit de trias ondernemers, kennisinstellingen en overheden.
Gooi de keten op slot
Maar wat is circulair ondernemen precies? In de kern is het een radicaal andere manier van produceren en consumeren. Waar onze huidige economie vaak nog ‘lineair’ is — we halen grondstoffen uit de grond, maken een product en gooien het na gebruik weg — draait de circulaire gedachte om het ‘sluiten van de cirkel’. Niets is afval; alles is een grondstof voor iets nieuws. Circulair ondernemen doe je vanuit de gehele productieketen, wat vraagt om ketengerichte samenwerking.
Het gaat verder dan alleen ‘beter’ afval scheiden. Circulair ontwikkelen begint aan de tekentafel. Kan een product zo ontworpen worden dat het makkelijk te repareren is? Kunnen materialen na gebruik hoogwaardig worden hergebruikt? Het doel is om waarde in de materiaalketens te behouden en de milieu-impact te beperken. Voor ondernemers betekent dit slim omgaan met grondstoffen en het voorkomen van afval, wat ook een mooie kostenbesparing oplevert. Dit is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor de toekomstbestendigheid van het bedrijf.
Verbinding is de sleutel
In de regio Noord-Holland Noord is dit proces al volop aan de gang. Ketens worden gesloten en circulair ondernemen komt echt van de grond. De verbindende kracht hierachter is de OD NHN. Zo coördineert de organisatie de Actieagenda Circulair Westfriesland. Deze richt zich op het sluiten van materiaalketens in vitale sectoren, zoals de bouw en de zorg. De OD NHN verbindt als aanjager gemeenten, woningcorporaties, instellingen en ondernemers. Zo worden er gezamenlijke stappen gezet en kennis gedeeld. Tegelijkertijd is de OD NHN hierdoor aan de voorkant vanuit verschillende vakgebieden (zoals natuur, bodem en geluid) bij innovaties betrokken. De lijnen zijn hierdoor korter dan ooit, wat de snelheid van de transitie ten goede komt.
Deze aanpak werpt vruchten af! Het afgelopen jaar zijn mooie resultaten geboekt.
Een hoogtepunt is de toegekende Europese subsidie voor de Fieldlab Experimententuin Noord-Holland Noord. Hier gaan theorie en praktijk hand in hand; er wordt geëxperimenteerd met plasticvrije landbouw en teelt om te bouwen, terwijl men de juridische grenzen verkent om innovatie de ruimte te geven. Zo wordt veel direct nuttige kennis vergaard over circulariteit in de agrarische sector.
Deze beweging zien we ook in andere sectoren. Er lopen concrete projecten voor circulair slopen en bouwen, en zorginstellingen zien hun afvalhoop slinken.
Tegelijkertijd versterkt de textielketen zich en worden er instrumenten ontwikkeld om op de milieu- en CO2-impact van projecten te sturen. Mede met hulp van de OD NHN worden er zichtbare resultaten geleverd en staat de regionale samenwerking sterk.
