De AI-Act is de eerste uitgebreide AI-regulering ter wereld. De wet wordt stapsgewijs ingevoerd en zal op 2 augustus 2027 helemaal van kracht zijn. Vanaf 2026 zijn bedrijven verplicht om te zorgen dat hun personeel AI-geletterd is.
Maar wat betekent dat precies? In dit artikel leggen we uit wat AI-geletterdheid is, waarom het zo belangrijk wordt en hoe bedrijven ermee aan de slag kunnen. Met de naderende AI-Act is dit geen luxe meer, maar noodzaak.
Waarom AI-geletterdheid ineens zo belangrijk is
Waar AI-geletterdheid een paar jaar geleden nog een hippe term was, staat het nu hoog op de to-do lijst van veel bedrijven. De reden is de Europese AI-Act, die moet zorgen dat AI-systemen veilig worden gebruikt en dat grondrechten beschermd blijven. Deze wet verplicht alle bedrijven die AI-systemen ontwikkelen of gebruiken om te zorgen dat hun medewerkers voldoende AI-kennis en -vaardigheden hebben.
Europa doet dit om misbruik, fouten en privacyschending te voorkomen. AI biedt veel kansen, maar verkeerd gebruik kan grote gevolgen hebben. Daarom gaan toezichthouders vanaf augustus 2026 handhaven. Bedrijven die dan niet kunnen aantonen dat hun personeel AI-geletterd is, lopen het risico op sancties of boetes.
Toch draait het niet alleen om het vermijden van boetes. Slordig AI-gebruik kan leiden tot imagoschade, door bijvoorbeeld vooroordelen in zelflerende systemen. Aan de andere kant biedt AI ook veel kansen: het kan werk efficiënter en leuker maken, mits werknemers weten wat ze doen.
Wat houdt AI-geletterdheid in?
AI-geletterdheid betekent dat medewerkers begrijpen wat AI is en hoe ze er bewust en verantwoord mee omgaan. Het omvat de kennis, vaardigheden en het begrip die nodig zijn om AI-systemen goed te gebruiken. Denk aan basiskennis van AI-technologie, het kunnen beoordelen van AI-output, inzicht in toepassingen en bewustzijn van risico’s en beperkingen.
Ook ethische en juridische aspecten horen hierbij. Medewerkers moeten bijvoorbeeld weten dat het delen van vertrouwelijke informatie met AI-tools risico’s oplevert voor privacy. Het doel is dat iedereen binnen een bedrijf voldoende basisbegrip heeft van AI.
Met dit fundament kunnen medewerkers weloverwogen keuzes maken over AI-gebruik. Net zoals digitale vaardigheden inmiddels vanzelfsprekend zijn, zal AI-geletterdheid dat in de nabije toekomst ook worden.
Hoe maak je je personeel AI-geletterd?
AI-geletterdheid ontwikkel je niet in één dag; het vraagt tijd en een gerichte aanpak. De eerste stap is inzicht krijgen waar AI binnen het bedrijf wordt gebruikt. Dat gaat verder dan officiële systemen, ook gratis tools zoals ChatGPT of Copilot tellen mee. Breng per team in kaart welke AI-toepassingen worden gebruikt, door wie en met welk risiconiveau.
De tweede stap is het bepalen van leerdoelen op maat. Niet iedere medewerker hoeft hetzelfde niveau van AI-kennis te hebben. Op basis van de inventarisatie kan per rol of functie worden vastgesteld welke basiskennis nodig is en waar extra verdieping wenselijk is.
Vervolgens is het tijd voor uitvoering. Een optie is bijvoorbeeld om medewerkers een AI-workshop of e-learning te laten volgen. De meest betrouwbare optie is om dit te doen via een gecertificeerde IT-opleider, zoals Startel, een van de beste IT-opleiders van Nederland. Dat Startel tot de top behoort, blijkt uit een onderzoek van Computable en een gemiddelde Google-reviews beoordeling van 4.8 sterren.
Startel biedt verschillende mogelijkheden om AI-geletterd te worden. Zo verzorgen zij zowel klassikale als virtuele trainingen voor beginners en gevorderden en hebben ook een e-learning AI voor beginners ontwikkeld. Deze e-learning is een snelle en goedkope manier om aantoonbaar AI-geletterd te worden en legt alle belangrijkste informatie over AI uit. Door medewerkers een training bij Startel te laten volgen ontvangen ze een certificaat en zijn ze meteen aantoonbaar AI-geletterd.
Daarmee stopt het niet. Omdat AI zich snel ontwikkelt, is AI-geletterdheid een continu proces. Door te blijven meten, evalueren en bijscholen, en AI structureel op te nemen in het trainingsplan, blijft de kennis actueel. Zie het niet als extra last, maar als een investering in moderne, toekomstbestendige vaardigheden.