Vliegschaamte

26 augustus 2019 Thijs Pennink | Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland-Noord | Ontwikkeling

Gele hesjes, CO2-taks, btw-verhoging. Het zijn begrippen uit deze tijd en ze maken duidelijk dat wij, als samenleving, ergens niet blij mee zijn. We lopen er tegen te hoop, voeren campagne en winden ons op. Opmerkelijk is dat we altijd vinden dat we in een unieke tijd leven. Het historisch perspectief zijn we in dat opzicht wat kwijt.

Wat te denken van de Tiende Penning van Alva in de tijd van de Tachtigjarige Oorlog? Ging het nu om godsdienstvrijheid of toch om economische belangen en strijd tegen centralisatie? De Tiende Penning was een verzamelnaam voor drie verschillende belastingen: de Tiende Penning, 10% omzetbelasting op roerende goederen (nu btw); de Twintigste Penning, 5% belasting op verkoop van onroerend goed (nu overdrachtsbelasting); en de eenmalige Honderdste Penning van 1% op onroerend goed (nu ozb). Een Tachtigjarige Oorlog is toch wel wat anders dan ons huidig verzet tegen toenemende belastingongelijkheid (de gele hesjes) en verdergaande centralisatie zoals de Brexit. Kortom: op historische afstand bekeken, lijkt er niets nieuws onder de zon.

De vraag is hoe we op deze manier naar het nieuwe buzzwoord vliegschaamte moeten kijken. We vliegen wel, maar we schamen ons er ook voor vanwege de milieubelasting, de plaatselijke geluidshinder en luchtvervuiling die het oplevert. Mijn eerste gedachte is dat ook hier niets nieuws onder de zon is, want vroeger hadden we het woord ‘aflaat’. Die konden we kopen en daarmee kochten we onze zonde af. Bij iedere vliegtuigmaatschappij kan dat tegenwoordig ook. Passagiers kunnen met een kleine vergoeding hun vlucht CO2-neutraal maken. Van deze bijdrage worden bijvoorbeeld bomen geplant. Het geweten is gesust en we kunnen weer verder. Toch is vliegschaamte anders: het is de opmaat naar ander gedrag. Bij ons in de regio hebben we het probate medicijn tegen vliegschaamte. In plaats van het – te goedkope – ticket naar bijvoorbeeld Barcelona kun je in de regio Holland boven Amsterdam een prachtig weekend Gouden Eeuw doen goudeneeuwbovenamsterdam.nl). Toeristische kwaliteit om de hoek. Met een beetje creativiteit kan het op de fiets of per trein genoten worden. Weg is je vliegschaamte!

Thijs Pennink 
Directeur Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland-Noord